«Αναζητώντας τα Μυστικά της Καρδιάς»: Η εγχείρηση bypass και πότε ωφελεί

14 Mar 2020

Του καθηγητή Δ. Κρεμαστινού

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘70, άρχισε ουσιαστικά να εφαρμόζεται η εγχείρηση bypass για την αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου.

Η νέα τεχνική καλλιέργησε μεγάλες ελπίδες όσον αφορά την ουσιαστική θεραπεία της νόσου. Μάλιστα, οι πλέον ευφάνταστοι περίμεναν ότι μέσα σε λίγα χρόνια το έμφραγμα του μυοκαρδίου και ο αιφνίδιος θάνατος θα ανήκαν πλέον στο παρελθόν. Εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο μόλις έβλεπαν σοβαρές στενώσεις στη στεφανιογραφία τους άρον άρον πουλούσαν ακόμα και τα σπίτια τους για να προλάβουν να χειρουργηθούν για να μην πεθάνουν.

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο αυτό έλαβε διαστάσεις επιδημίας. Δυστυχώς, όμως, δύο δεκαετίες μετά άρχισε η απογοήτευση. Οι ασθενείς που είχαν χειρουργηθεί άρχισαν να παθαίνουν εμφράγματα, ενώ ο αιφνίδιος θάνατος εξακολούθησε να αποτελεί μόνιμη απειλή. Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, άρχισε να αποκαλύπτεται η αλήθεια.

Πρώτοι οι Davies και Thomas απέδειξαν ότι οι βλάβες που σκοτώνουν δεν είναι αυτές που μέχρι τότε πιστεύαμε, δηλαδή δεν είναι οι μεγάλες αποφράξεις. Είναι οι μικρές στενώσεις, που πολλές φορές μετά βίας εντοπίζει ακόμα και η στεφανιογραφία. Αυτές οι βλάβες δεν παρακάμπτονται με εγχείρηση bypass.

Γιατί, εάν στις περιπτώσεις αυτές επιχειρηθεί εγχείρηση bypass, τότε για υδροδυναμικούς λόγους, ύστερα από λίγο καιρό, το bypass αδρανοποιείται (βουλώνει). Έτσι, πρακτικά, οι βλάβες αυτές είναι μη αντιμετωπίσιμες χειρουργικά. Όμως αντιμετωπίζονται με τη σύγχρονη φαρμακευτική θεραπεία.

Το bypass  είναι η εγχείρηση καρδιάς που γίνεται για να παρακαμφθούν με φλέβες ή αρτηρίες οι στενωτικές βλάβες (βουλώματα των αρτηριών της καρδιάς). Στη φωτογραφία αυτή η παράκαμψη γίνεται με φλέβες
Το bypass είναι η εγχείρηση καρδιάς που γίνεται για να παρακαμφθούν με φλέβες ή αρτηρίες οι στενωτικές βλάβες (βουλώματα των αρτηριών της καρδιάς). Στη φωτογραφία αυτή η παράκαμψη γίνεται με φλέβες


Η εγχείρηση bypass, μπορεί αναμφισβήτητα να προσφέρει πολλά στις καταστάσεις εκείνες όπου οι στενώσεις ή οι αποφράξεις των στεφανιαίων αρτηριών δημιουργούν εκτεταμένη ισχαιμία του μυοκαρδίου με αποτέλεσμα πολλές φορές να υπολειτουργεί το μυοκάρδιο ή η καρδιά γενικότερα.

Μέσα στις τρεις τελευταίες δεκαετίες, αποσαφηνίσθηκε το πότε ωφελεί το bypass. Σταμάτησε η υστερία, η οποία κακώς καλλιεργήθηκε στους ασθενείς, ότι εάν δεν χειρουργηθούν αμέσως μόλις διαπιστωθεί οτι υπάρχουν στενώσεις στις αρτηρίες της καρδιάς τους, κινδυνεύουν να πάθουν έμφραγμα ή να πεθάνουν αιφνίδια.

Έτσι, με την ολοκλήρωση των γνώσεών μας σχετικά με το πώς και πότε εκδηλώνεται το έμφραγμα, τοποθετήσαμε σωστά το θέμα του πότε ωφελεί τον άρρωστο περισσότερο η εγχείρηση από τη συντηρητική θεραπεία. 

Η εγχείρηση bypass είναι αναγκαία όταν τεκμηριώνεται ότι οι υπάρχουσες στενώσεις (βουλώματα) στη στεφανιογραφία προκαλούν μεγάλη ισχαιμία στο μυοκάρδιο. Η ισχαιμία είναι η κύρια αιτία τόσο του αιφνίδιου θανάτου όσον και της καρδιακής ανεπάρκειας και όχι η στένωση (βούλωμα). Είναι αξιοσημείωτο ότι το 60% των αρρώστων με καρδιακή ανεπάρκεια, είναι άρρωστοι με στεφανιαία νόσο.

Το bypass καθώς και η αγγειοπλαστική θεωρήθηκαν οι μεγαλύτερες παρεμβάσεις της Ιατρικής στην καρδιά από καταβολής του κόσμου. Εν τούτοις, ο αρχικός ενθουσιασμός δεν κράτησε πολύ. Στις δεκαετίες του ‘70 και του ‘80, όλοι πίστεψαν ότι με την ευρεία χρήση των μεθόδων αυτών το έμφραγμα και ο θάνατος από στεφανιαία νόσο γενικότερα θα εξέλιπαν.

Δυστυχώς, όμως με το τέλος της δεκαετίας του ‘90, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διαπίστωσε ότι όχι μόνο δεν ελαττώθηκαν τα εμφράγματα και γενικότερα ο αιφνίδιος θάνατος, αλλά, αντιθέτως, αυξήθηκε η νοσηρότητα των ασθενών. Και τούτο, γιατί οι ασθενείς επανέρχονται στα νοσοκομεία για νέα επέμβαση ή για επιπλοκές του bypass ή της αγγειοπλαστικής.

Η παράκαμψη των στενώσεων των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς με αρτηριακά ή φλεβικά μοσχεύματα απεικονίζεται σε αυτή τη φωτογραφία. Η υπεροχή των αρτηριακών μοσχευμάτων συνίσταται στο ότι δεν προσβάλλονται από αθηροσκλήρωση σε αντίθεση με τα φλεβικά μοσχεύματα, κατά συνέπεια είναι καλύτερα
Η παράκαμψη των στενώσεων των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς με αρτηριακά ή φλεβικά μοσχεύματα απεικονίζεται σε αυτή τη φωτογραφία. Η υπεροχή των αρτηριακών μοσχευμάτων συνίσταται στο ότι δεν προσβάλλονται από αθηροσκλήρωση σε αντίθεση με τα φλεβικά μοσχεύματα, κατά συνέπεια είναι καλύτερα


Γενικότερα, οι επεμβατικές τεχνικές αντιμετωπίζουν τις μεγάλες στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών, ενώ το 70% περίπου των εμφραγμάτων και των αιφνίδιων θανάτων οφείλεται σε θρόμβωση από ρήξη ή διάβρωση των μικρών στενώσεων, οι οποίες, μάλιστα σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις δεν φαίνονται ούτε με τη στεφανιογραφία. Δυστυχώς, καμία επεμβατική μέθοδος δεν μπορεί προληπτικά να αντιμετωπίσει τις μικρές αθηρωματικές πλάκες.

Έτσι, η αγγειοπλαστική αποδεικνύεται σωτήρια μόνον εάν επιχειρηθεί τη στιγμή που θρομβώνεται και κλείνει η στεφανιαία αρτηρία, προτού ολοκληρωθεί η νέκρωση του μυοκαρδίου. Στην περίπτωση αυτή, ο χρόνος είναι ζωή. Στις χρόνιες αποφράξεις των στεφανιαίων αρτηριών, ο ρόλος των επεμβάσεων αυτών είναι ουσιαστικός όταν μεγάλες περιοχές του μυοκαρδίου δεν αιματώνονται φυσιολογικά λόγω των στενώσεων των στεφανιαίων αρτηριών. Έτσι, η κακή αιμάτωση του μυοκαρδίου προκαλεί την κακή λειτουργία του.

Όταν υπάρχει κακή λειτουργία του μυοκαρδίου, η επαναιμάτωση ξαναδίνει ζωή στο μυοκάρδιο και μόνο τότε οι επεμβατικές τεχνικές αποδεικνύονται χρήσιμες και παρατείνουν το προσδόκιμο επιβίωσης του ασθενούς. Αντιθέτως, προληπτικά καμία επεμβατική τεχνική δεν παρατείνει τη ζωή, εκτός εάν οι στενώσεις αποδεικνύεται ότι προκαλούν μεγάλη ισχαιμία του μυοκαρδίου.

Η ισχαιμία είτε προκαλείται απότομα μετά από ένα θρόμβο που δημιουργείται μέσα στις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς ή χρονίως ως αποτέλεσμα των σοβαρών στενώσεων (βουλώματα), είναι πάντα καταστροφική. 

Η ύπαρξη της ισχαιμίας διαπιστώνεται είτε με μια ειδική εξέταση κατά τη διάρκεια της στεφανιογραφίας είτε με σπινθηρογράφημα του μυοκαρδίου είτε με αξονική τομογραφία. Η ειδική αυτή εξέταση που μετρά την ισχαιμία κατά τη διάρκεια της στεφανιογραφίας λέγεται εφεδρεία των στεφανιαίων αρτηριών.

Χωρίς την εξέταση αυτή δεν είναι αρκετή η απλή απεικόνιση της στένωσης μιας αρτηρίας (βούλωμα)! Η στένωση ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλη είναι, αυτή καθ’ αυτή δεν απεικονίζει το βαθμό της ισχαιμίας.

 

ΤΟ SITE ΤΟΜΗ NEWS ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ <<ΡΟΔΙΑΚΗ>>ΤΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ <<ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ>>

Rate this item
(0 votes)

About Us

logo

Ενημερωτική σελίδα για τα νησιά του Νότιου και Βόρειου  Αιγαίου. 

facebook black   twitter   google plus black   linkedin 2   youtube 2

Εγγραφείτε